Առաջադրանք մաթեմատիկայից. մաս III

Image

Այն կոտորակը, որի մեջ հայտարարը  մեկից տարբեր կարգային միավոր է, կոչվում է տասնորդական կոտորակ: Թվի այն մասը, որը գրված է ստորակետից առաջ, կոչվում է կոտորակի ամբողջ մաս, իսկ այն մասը, որը գրված է ստորակետից հետո` կոտորակային մաս:  Կարգ է կոչվում այն տեղը, որը զբաղեցնում է դրական տասնորդական կոտորակի դիրքային մեջ թվանծանը: Տասնորդական կոտորակի մեծությունը չի փոխվի, եթե տասնորդական կոտորակին աջից գրենք ցանկացած քանակով զրո: Օրինակ. 0,26; 0,260; 0,2600

Եթե ցանկանում ենք բազմապատկել տասնորդական կոտորակը կարգային միավորով, պետք է ստորակետը դեպի աջ տեղափոխել այնքան թվանշանով, որքան զրո կա կարգային միավորում: Եթե այս դեպքում զրոների քանակը չի բավարարում կամ հավասար է, ապա նախօրոք պետք է զրո ավելացնենք ձախից տասնորդական կոտորակին:

Տասնորդական կոտորակների գումարում.

Նախ պետք է տասնորդական կոտորակները գումարել սյունակով, այնպես, որ մի ստորակետը լինի մյուսի տակ: Կոտորակների միջև պետք է դնել + նշանը, իսկ ներքևում պետք է քաշել գիծ: Ստորակետերը պետք է անտեսել, իսկ հետո գումարել համապատասխան բնական թվերը: Վերջում պետք է ստացված թվի գրառման մեջ դնել ստորակետ` գումարելիների ստորակետների ներքևում:

Տասնորդական կոտորակների հանում.

Պետք է հանելին գրել նվազելիի տակ այնպես, որ ստորակետերրը իրար տակ լինեն: Կոտորակների մեջ պետք է դնել հանման նշանը, իսկ ներքևում` գիծ: Ստորակատերը պետք է անտեսել, ապա հանել համապատասխան բանական թվերը: Վերջում պետք է ստացված գրառման մեջ դնել ստորակետ` նվազելիի և հանելիի ստորակետերից ներքև:

Տասնորդական կոտորակների բազմապատկում.

Պետք է անտեսել կոտորակների միջև եղած ստորակետերը` բազմապատկելով կոտորակների բացարձակ արժեքները: Հետո պետք է ստացված արտադրյալի մեջ աջից ստորակետով առանձնացնել այնքան թվանշան, որքան թվանշան կա երկու արտադրիչների կոտորակային մասերում: Հետո պետք է ստացված արտադրյալից առաջ դնել + նշանը, եթե բազմապատկվող կոտորակների նշանները տարբեր են:

Տասնորդական կոտորակների բաժանանումը.

Եթե տասնորդական կոտորակը բաժանում ենք որևէ բնական թվի վրա, ապա պետք է անտեսել ստորակետը, այնուհետև կատարել բաժանման հետևյալ գործողությունները: Այն ժամանակ, երբ ավարտվում է գործողությունը, քանորդում պետք է դնել ստորակետ: Մի տասնորդական կոտորակը մեկ ուրիշ տասնորդական կոտորակի բաժանելու համար պետք է նախ բաժանելիի և բաժանարարի ստորակետերը տեղափոխել դեպի աջ այքան թվանշանով, քանի թվանշան որ ստորակետից հետո կա բաժանարարում, ապա պետք է կատարել բնական թվերի բաանումը: 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s